چنین مینماید حمله سپاه پاسداران به سه کشتی در روزهای دوشنبه و سهشنبه همان قطرهای بوده باشد که فنجان بُحران را سرریز کرده است. این حملات که در ابتدای ماه جاری با حمله به چهار کشتی دیگر آغاز شده بود، در عمل به آتشبس برقرار شده در نشست پاکستان خاتمه داده و شرایط را به پیش از آن بازگردانده است.
در پاسُخ به ایجاد تنش و درگیری نظامی از سوی ج.ا، آمریکا نیز به زنجیرهای از حملات به مواضع نظامی در طول ساحل جنوبی ایران دست زد. رییس جمهوری آمریکا اما به این نیز بسنده نکرد و از ضربات نظامی بیشتر سُخن گفت. او رهبران ج.ا را «شرور، بیمار و فریبکار» خواند و «تفاهُمنامه و آتشبس» را پایانیافته دانست. به مُوازات آن، آمریکا همچنین مُعافیت مُوقت تحریمهای نفتی ج.ا را لغو کرد و احتمال میرود مُحاصره نفتی ج.ا را از سر بگیرد. این رویدادها در مجموع نشانگر تشدید بُحران و رویارویی دوباره نظامی و اقتصادی است، هرچند که ابعاد و دامنه آن در روزهای آینده روشنتر خواهد شد.
وضعیت امروز ادامه بیگُسست درگیریای است که از جنگ دوازده روزه آغاز شد و با فراز و نشیبهایی، رانده شده از سوی بُحران به نُقطه کُنونی رسیده است. در این مُدت هیچیک از پُرسشهایی که مُنتهی به جنگ شد، پاسُخ قطعی نگرفته است و بدینگونه از بُحران چون یک زخم باز همچنان خون میریزد و سر به چرکین شدن گُذاشته است.
«تفاهُمنامه» بیش از آنکه مدخلی برای بههمآوردن این زخم باشد، یک پانسمان سطحی برای تسکین مصائبی بود که دو طرف از آن رنج میبردند، سندی که با جُملات دوپهلو و فُرمولبندیهای تفسیرپذیر در عمل نمیتوانست گرهای را باز کند و وعده آن به مُذاکرات جدیتر پس از سی روز – آنگونه که امروز بهتر میتوان دریافت – بیپُشتوانه و لفاظی ناب بود. چه، وقتی «تفاهُمنامه» در اصلی و مرکزیترین قرار خود یعنی «آتش بس»، پوچ و بیمعنی حساب میشود، آنگاه میتوان تصوُر کرد که نقشه راه ترسیم شده برای آن تا چه حد فانتزی و دور از واقعیت است.
اما هر سندی برای بیاعتبار شدن به یک عامل نیاز دارد و این وظیفه را بازماندگان علی خامنهای بهجا آوردهاند. آنها برابر با سُنت کجفهمی «آقا» و مُحاسبه غلط وی از این یا آن اوضاع، میپندارند که ترامپ به تله نفت و انتخابات افتاده و به هر صورت خواهان توافُق است و از این رو به فشار برای به کُرسی نشاندن نقشهشان در مورد تنگه هُرمُز روی آوردهاند. حاکمان ج.ا بهراستی گمان میکنند جملات محدود از جنس آنچه که در این ماه بدان دست زدند، موضع آنها را گرد میز مُذاکره تقویت میکند و ترامپ را وادار به دادن امتیازهای مورد نظرشان خواهد کرد.
کارنامه سیاه تراوشات ذهنی دستگاه قُدرت ج.ا به گونه زنده و ملموس در برابر دید مردُم ایران است و پیامدهای مُخرب آن دامنگیر تکتک آنها، از زن و مرد تا پیر و جوان شده است. تنشهای تازه گُواهی دیگر بر این حقیقت است که بدون خاکستر شدن آتشافروزان، از جنگ، تحریم، فلاکت و سرکوب گُریزی نخواهد بود.
فراسوی خبر… پنجشنبه ۱۸ تیر
منصور امان