تنش تهران-تلآویو به پایان رسید؟
با حمله بامداد شنبه اسرائیل به ایران اکنون سؤال مهم این است که واکنش تهران چه خواهد بود و آیا باید شاهد عملیات وعده صادق سوم باشیم یا با شکست حمله اسرائیل، میتوان نقطه پایانی را بر درگیری مستقیم تهران و تلآویو قائل بود؟ دراینباره حسین موسویان، دیپلمات سابق کشورمان، طی تحلیل خود در شبکه ایکس باور دارد «عملیات نظامی تلافیجویانه امروز اسرائیل علیه ایران محدود بود
مهدی بازرگان: با حمله بامداد شنبه اسرائیل به ایران اکنون سؤال مهم این است که واکنش تهران چه خواهد بود و آیا باید شاهد عملیات وعده صادق سوم باشیم یا با شکست حمله اسرائیل، میتوان نقطه پایانی را بر درگیری مستقیم تهران و تلآویو قائل بود؟ دراینباره حسین موسویان، دیپلمات سابق کشورمان، طی تحلیل خود در شبکه ایکس باور دارد «عملیات نظامی تلافیجویانه امروز اسرائیل علیه ایران محدود بود. من قبل و بعد از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، مکرر در مقالات و مصاحبهها بر ضرورت آتشبس بین ایران و اسرائیل تأکید کردم. اکنون که پاسخ اسرائیل به عملیات گسترده موشکی چند هفته پیش ایران محدود بود، به نفع صلح و ثبات و امنیت است که: ۱- آتشبس بین ایران و اسرائیل برقرار شود ۲- حملات نظامی اسرائیل علیه لبنان براساس قطعنامه ۱۷۰۱ پایان یابد. ۳- آتشبس در جنگ غزه برقرار، اسرا بین اسرائیل و حماس مبادله و با اجرای قطعنامههای سازمان ملل درباره تشکیل دو دولت، گام بلندی برای صلح و امنیت در خاورمیانه برداشته شود». احمد زیدآبادی هم در کانال تلگرامی خود نوشت «یک پاسخ فوری به معنای تشدید جنگ و بروز عواقب سیاسی و اقتصادی آن بهویژه کمک به کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ در آمریکاست و تعلل در پاسخ یا پاسخندادن هم مایه تشدید فشارِ نیروهای تندرو داخلی به بدنه حاکمیت و متهمکردن آنان به تسلیم و در نتیجه ایجاد التهاب سیاسی در کشور است».
البته از زاویه دیگری هم میتوان به حمله بامداد شنبه اسرائیل نگاه کرد؛ آنجا که صادق زیباکلام اعتقاد خود را درباره آنچه اتفاق افتاده است، اینگونه منتشر کرد: «حمله هوایی سحرگاه امروز (شنبه) اسرائیل به ایران، بیش از آنکه دستاورد نظامی برای تلآویو باشد، موفقیت دیپلماتیک برای واشنگتن بود که توانست نتانیاهو را وادار کند تا حمله را بسیار محدود کند تا ایران مجبور به تلافی نشود. آمریکاییها برای چندمین بار نشان دادند که خواهان جنگ با ایران نیستند».
صادق زیباکلام در ادامه گپوگفت خود با «شرق» از منظر دیگری به ارزیابی تنش ایران و اسرائیل پس از حمله بامداد شنبه میپردازد و یقین دارد «اکنون تحولات منطقه و بهویژه جنگ اسرائیل در لبنان و غزه همچنان ادامه خواهد یافت و اجرای فرمول بایدن درباره مدیریت تنش تهران-تلآویو برای کل خاورمیانه منوط به انتخابات ریاستجمهوری آمریکاست که حدود ۱۰ روز دیگر برگزار میشود». با چنین خوانشی، این استاد دانشگاه تحلیلش را اینگونه ادامه میدهد «تا زمان مشخصشدن کلیددار بعدی کاخ سفید، بعید به نظر میرسد که نتانیاهو با وجود همراهی فعلی با بایدن در حمله محدود به ایران، بخواهد پایانی بر جنگ در غزه و جنوب لبنان داشته باشد»؛ چراکه از منظر او «نخستوزیر اسرائیل هم نیمنگاه جدی به بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید دارد». در کنار نکات یادشده، تحلیلگر مسائل سیاسی به خروج اقتصاد ایران از سایه جنگ هم ورود میکند و در تبیین هرچه بیشتر آن یادآور میشود «گفته مسعود پزشکیان مبنی بر سایه جنگ بر اقتصاد ایران صرفا محدود به درگیریهای خاورمیانه و تنش ایران و اسرائیل نمیشود»، بنابراین به باور زیباکلام و با وجود آنکه شاهد کاهش قیمتها در بازار سکه و ارز از صبح شنبه هستیم، «تداوم برخی پارامترها مانند وجود تحریم، باقیماندن در لیست سیاه افایتیاف، فساد و دولتیبودن، کماکان اقتصاد ایران را در وضعیت نامطلوب، بحرانی و حتی جنگی قرار میدهد».
نوبندگانی: تقابل ایران با اسرائیل ریشهدارتر از آن است که در نقطه کنونی پایان یابد
نکته مهمتری که نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دهم روی آن دست میگذارد، مسئله خروج اقتصاد ایران از شرطیشدن به واسطه تحولات منطقه و سایه جنگ است. چون از منظر نوبندگانی، «نهتنها کاهش شدید قیمتها در روز شنبه و همچنین سبزپوششدن بورس مؤیدی بر آن است که سایه جنگ بر اقتصاد سنگینی نخواهد کرد، بلکه ضربهپذیری و انعطاف اقتصادی کشور در برابر تحولات دیپلماتیک تا جایی پیش رفته که فشارهای روانی درباره برخی اتفاقات مانند برگزاری نشست فصلی شورای حکام یا صدور بیانیههای ضد ایرانی هم نمیتواند تأثیری در قیمت ارز و سکه در بازار آزاد بگذارد». از این نظر و به گفته او «رفتهرفته توان انعطاف اقتصادی ایران بالاتر خواهد رفت».